Polonya'da gümrükleme nedir, nasıl işler?
Polonya'da gümrükleme, Çin'den gelen malın serbest dolaşıma giriş rejimine alınmasıdır. Gümrük beyannamesinde diğer bilgilerin yanında malın CN kodu, kıymeti ve menşei yer alır. İdare beyannameyi doğrulayıp vergi ve KDV ödendikten ya da teminata bağlandıktan sonra malı serbest bırakır; mal AB statüsü kazanır ve piyasaya girebilir.
Serbest dolaşıma giriş için ithalat vergilerinin tahsil edilmesi, yasakların, kısıtlamaların ve ticaret politikası önlemlerinin uygulanması gerekir (AB Gümrük Kodu, 952/2013 sayılı Tüzük, md. 201). İdare belgeleri kontrol edebilir, malı muayene edebilir ya da numune alabilir (AB Gümrük Kodu md. 188). Malın serbest bırakılması, vergilerin ödenmesine ya da teminat verilmesine bağlıdır (AB Gümrük Kodu md. 195).
Gümrük müşavirliği firması (Lehçe: agencja celna), pratikte bir gümrük temsilcisidir. Temsilci ya sizin adınıza ve hesabınıza (doğrudan temsil) ya da kendi adına ama sizin hesabınıza (dolaylı temsil) hareket eder (AB Gümrük Kodu md. 18).
Gümrükleme için hangi belgeler gerekir?
İthalat gümrüklemesi için genellikle ticari fatura, çeki listesi ve konşimento gerekir. Malın türüne göre bunlara menşe şahadetnamesi ve malın CN koduna özgü belgeler de eklenir. Tüm belgeler, beyanname verildiği anda beyan sahibinin elinde olmalıdır; gümrük temsilcisinin de sizden vekaletname alması gerekir.
| Belge | Ne işe yarar |
|---|---|
| Ticari fatura (commercial invoice) | Fiilen ödenen ya da ödenecek fiyatı, yani gümrük kıymetinin temelini gösterir. |
| Çeki listesi (packing list) | İçeriği, koli sayısını ve ağırlığı gösterir; yükün kontrolünü kolaylaştırır. |
| Konşimento (bill of lading, B/L) | Deniz taşıma belgesi: yükün gemiye alındığını gösterir ve alıcıyı belirtir. |
| Menşe şahadetnamesi | Anti-damping vergisi gibi menşeye bağlı önlemler olduğunda gerekir. İdare menşe kanıtı isteyebilir (AB Gümrük Kodu md. 61). |
| CN koduna özgü belgeler | TARIC'in ilgili mal için ithalat koşulu olarak gösterdiği izin, sertifika ya da beyanlar. |
| Vekaletname | Gümrük temsilcisinin sizin adınıza ya da hesabınıza işlem yapma yetkisi (AB Gümrük Kodu md. 19). |
Belgelerin beyanname anında elde bulunması zorunluluğu AB Gümrük Kodu md. 163 hükmünden doğar. İthalatçının ayrıca EORI numarası olmalıdır.
EORI numarası nedir, nasıl alınır?
EORI (Economic Operators Registration and Identification), bir firmayı AB genelinde gümrük idareleri karşısında tanımlayan numaradır. AB dışından mal ithal eden her girişimcinin EORI numarası olmalıdır. Polonya'daki bir firma EORI numarasını PUESC platformu üzerinden ücretsiz alır; başvuru genellikle 1–3 iş gününde sonuçlanır.
- PUESC'te (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych, Polonya'nın vergi ve gümrük e-hizmet platformu) hesap açın.
- WRP0001 „Rejestracja danych firmy [SZPROT]” başvurusunu nitelikli elektronik imza ya da Profil Zaufany ile imzalayıp gönderin.
- EORI numarasının verildiğine dair onayı alın.
Polonya'daki bir firmanın EORI numarası en fazla 17 karakterdir: „PL” harfleri, NIP ve beş sıfır (biznes.gov.pl). AB'de yerleşik girişimcilerin kayıt yükümlülüğü AB Gümrük Kodu md. 9'dan doğar. EORI kaydınızı MEYİS gümrük ekibi yürütebilir.
CN kodu ve gümrük vergisi oranı nasıl bulunur?
Gümrük vergisi oranı, malın AB Kombine Nomenklatürü'ndeki sekiz haneli CN koduna bağlıdır. AB'nin entegre tarifesi TARIC bu kodu on haneye genişletir ve menşe ülkesine göre anti-damping vergileri dahil tüm önlemleri gösterir. Polonya'nın ISZTAR tarayıcısı ise TARIC verilerini ve Polonya'daki KDV ile özel tüketim vergisi (akcyza) oranlarını gösterir.
Her CN kodunun bir mal tanımı ve vergi oranı vardır (Avrupa Komisyonu, Kombine Nomenklatür). TARIC'e Avrupa Komisyonu'nun sayfasından, ISZTAR'a ise Polonya Maliye Bakanlığı'nın sayfasından ulaşabilirsiniz.
TARIC'e göre fark örneği (23.09.2026 itibarıyla, menşe: Çin): yemek odası ve salon için ahşap mobilyalarda (CN 9403 60 10) gümrük vergisi %0'dır. Plastikten kendinden yapışkanlı folyolarda (CN 3919 90 80) ise oran %6,5'tir.
Kodu limanda değil, sevkiyattan önce belirlemek gerekir, çünkü vergi oranı ve gereken belgeler koda bağlıdır.
Gümrük vergisi neyin üzerinden hesaplanır? Gümrük kıymeti
Gümrük vergisi, gümrük kıymeti üzerinden hesaplanır: malın fiilen ödenen ya da ödenecek fiyatına, diğer kalemlerin yanında taşıma ve sigorta masrafları da eklenir. Bu masraflar, malın AB gümrük bölgesine giriş yaptığı yere kadar hesaba katılır. Deniz taşımacılığında giriş yeri, malın AB'de ulaştığı ilk limandır.
Kurallar AB Gümrük Kodu md. 70 ve 71 hükümlerinde yer alır. Deniz taşımacılığında giriş yerini ise (AB) 2015/2447 sayılı Uygulama Tüzüğü md. 137 belirler.
- Eklenir: alıcının üstlendiği ve fiyata dahil olmayan komisyon ve aracılık masrafları (satın alma komisyonu hariç) ile ambalaj masrafları.
- Eklenir: alıcının üreticiye ücretsiz ya da indirimli verdiği kalıp, matris ve aletlerin değeri.
- Eklenmez: mal AB'ye girdikten sonraki taşıma, örneğin Gdańsk'tan deponuza kadarki nakliye (AB Gümrük Kodu md. 72).
Yabancı para tutarları, her ayın sondan ikinci çarşamba günü yayımlanan ve sonraki ay boyunca uygulanan kurla çevrilir (2015/2447 sayılı Uygulama Tüzüğü md. 146).
Gümrük vergisi ve KDV ne kadar tutar? Örnek hesap
Gümrük vergisi, tarife oranı ile gümrük kıymetinin çarpımıdır. İthalat KDV'si ise gümrük kıymeti, gümrük vergisi ve Polonya'daki ilk varış yerine kadarki ek masrafların toplamının %23'üdür. Aşağıdaki örnek, kuralları yuvarlak rakamlarla gösterir ve fiyat teklifi değildir: CN 3919 90 80 kodlu bir mal ve %6,5 vergi oranı varsayılmıştır.
Örnek hesap (yalnızca açıklama amaçlı, teklif değildir):
| Kalem | Tutar | Dayanak |
|---|---|---|
| Gümrük kıymeti (mal ile AB'deki limana kadar navlun ve sigorta) | 20 000 EUR | AB Gümrük Kodu md. 70–71 |
| Gümrük vergisi %6,5 (CN 3919 90 80) | 1 300 EUR | TARIC, 23.09.2026 |
| Polonya'daki varış yerine kadar ek masraflar (varsayım) | 500 EUR | Polonya KDV Kanunu art. 30b ust. 4 |
| KDV matrahı | 21 800 EUR | Polonya KDV Kanunu art. 30b |
| KDV %23 | 5 014 EUR | Polonya KDV Kanunu art. 146ef |
| Gümrük vergisi ve KDV toplamı | 6 314 EUR |
Oran kaynakları: TARIC, 3919 90 80 kodu, menşe: Çin ve ustawa o podatku od towarów i usług (Polonya KDV Kanunu), art. 30b ve 146ef.
Gümrük vergisini, idarenin belirlediği ve gümrük borcunun bildiriminden itibaren 10 günü geçmeyen süre içinde ödersiniz (AB Gümrük Kodu md. 108). Genel usulde ithalat KDV'sini, gümrük idaresinin bildiriminden itibaren 10 gün içinde ödersiniz (Polonya KDV Kanunu art. 33 ust. 4). Aktif KDV mükellefi bu vergiyi indirebilir, ama o zamana kadar nakit bağlanmış olur.
İthalat KDV'si nasıl ertelenir (art. 33a)?
Polonya KDV Kanunu'nun art. 33a hükmü, aktif KDV mükellefinin ithalat KDV'sini gümrükten sonraki 10 gün içinde ödemek yerine KDV beyannamesinde göstermesine izin verir. Beyannamede gösterilen tutar aynı zamanda indirilecek KDV'dir (art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. b). Tam indirim hakkınız varsa ithalat KDV'si nakit çıkışı gerektirmez.
Polonya KDV Kanunu art. 33a koşulları:
- Aktif KDV mükellefi (podatnik VAT czynny) olarak kayıtlısınız.
- İthalattan önce gümrük-vergi idaresi müdürüne (naczelnik urzędu celno-skarbowego) iki belge sunarsınız. Birincisi, vergi ve sosyal sigorta primi borcunuzun her kalemde vadesi gelen tutarın %3'ünü aşmadığını gösterir; ikincisi KDV kaydınızı teyit eder. Belgeler ithalattan en fazla 6 ay önce düzenlenmiş olmalıdır, belge yerine beyan da verebilirsiniz.
- Gümrük beyannamelerini doğrudan ya da dolaylı temsilci verir. Bu şart, yetkilendirilmiş yükümlü (AEO) statüsündeki firmalar ve AB Gümrük Kodu md. 166 ile 182'deki basitleştirmeler için izni olan firmalar için aranmaz.
Vergiyi süresinde beyannamede göstermezseniz, o gümrük beyannamesi için bu yöntemi kaybedersiniz. Bu durumda vergiyi faiziyle ödersiniz (art. 33a ust. 7). 40 000 EUR'luk KDV matrahında art. 33a yöntemi, gümrükte ödemediğiniz 9 200 EUR demektir.
Gümrükleme ne kadar sürer ve ne kadar tutar?
Gümrükleme süresi, belgelerin eksiksiz olmasına ve idarenin beyannameyi belge kontrolüne ya da mal muayenesine yönlendirip yönlendirmemesine bağlıdır. Bu yüzden konteyner gümrüklemesi için garanti bir süre vermiyoruz. Hizmet bedelini teklifte veriyoruz; gümrük vergisi ve KDV ise CN koduna ait orandan ve gümrük kıymetinden çıkar.
Konteyner gümrüklemesini en çok, gemi gelmeden hazır olan eksiksiz belgeler ve doğru CN kodu hızlandırır. Geciken gümrükleme, konteynerin terminalde bekletilmesi için demuraj ücreti anlamına gelebilir; ayrıntılar Çin'den Polonya'ya nakliye sayfasında.
MEYİS gümrük ekibi ne yapar?
MEYİS gümrük ekibi grubumuzun içinde çalışır, dışarıdan bir gümrük müşavirliği firması değildir. Ekip; EORI kaydı, gümrük beyannameleri ve tarife sınıflandırması, taşıma lisansları ve belgelendirme ile gümrük vergisi ve ithalat KDV'si hesabını yürütür. DDP teslimatta gümrükleme ve gümrük vergisi tek fiyatın içindedir.
Global Trade Group, MEYİS grubunun altı şirketinden altıncısıdır (06/06); grup 19 yıldır ticaret ve tedarik alanında çalışıyor. FOB ve CIF'te gümrükleme size aittir: kendi gümrük müşavirinize verebilir ya da bizden teklif isteyebilirsiniz. Zincirin tamamı Çin'den Polonya'ya ithalat ve Çin'den DDP ithalat sayfalarında.
Hazır ürün arıyorsanız toptan katalogumuza bakın, örneğin dekoratif duvar panelleri.
Mevzuat kontrol tarihi: Eylül 2026.
