Polonya'ya Çin'den ithalatta PPWR, BDO, GPSR, CE ve CBAM: ithalatçının yükümlülükleri

Çin'den ithalat yapan firmayı hangi kurallar ilgilendirir?

İthalatçı, üçüncü bir ülkeden gelen malı AB pazarına ilk kez süren ve AB'de yerleşik olan firmadır. Bu firmayı 2026'da beş kural grubu ilgilendirir: PPWR (ambalaj), BDO (ürün ve ambalaj sicili), GPSR (ürün güvenliği), CE işareti ve CBAM (CO2 emisyonu). Malı kendi markanızla satıyorsanız, hukuk sizi üretici sayar.

İthalatçı tanımı GPSR'nin 3. maddesinin 10. bendindedir. Kendi marka kuralı GPSR'nin 3. maddesinin 8. bendinde, PPWR'nin 21. maddesinde ve 768/2008/AT sayılı Karar'ın R6 maddesinde yer alır.

Çin'den ithalat ve PPWR: 12 Ağustos 2026'dan itibaren ne değişti?

12 Ağustos 2026'dan itibaren PPWR, yani ambalaj ve ambalaj atıklarına ilişkin (AB) 2025/40 sayılı Tüzük uygulanıyor. İthalatçı artık yalnızca tüzüğün şartlarına uygun ambalajı piyasaya sürebilir. Ambalaja kendi bilgilerini yazmalı, üreticinin belgelerini kontrol etmeli ve AB uygunluk beyanının bir kopyasını saklamalıdır.

İthalatçının PPWR'deki yükümlülükleri 2025/40 sayılı Tüzük'ün 18. maddesinde, uygulama tarihi ise 71. maddesinde yer alır. İthalatçı:

• piyasaya sürmeden önce üreticinin uygunluk değerlendirmesini yaptığını ve teknik dosyayı hazırladığını kontrol eder (fık. 2);
• ambalaja adını ya da tescilli markasını, posta adresini ve varsa elektronik iletişim bilgisini yazar (fık. 3);
• AB uygunluk beyanının kopyasını tek kullanımlık ambalajda 5 yıl, yeniden kullanılabilir ambalajda 10 yıl saklar (fık. 7);
• makamın talebi üzerine belgeleri 10 gün içinde sunar (fık. 8).

Ambalajın malzeme bileşimini gösteren uyumlaştırılmış etiket en erken 12 Ağustos 2028'de zorunlu olur (md. 12/1). Çevrim içi platform, tüketiciye satış yapan üreticinin sicil numarasını ilanına izin vermeden önce toplamak zorundadır (md. 45/4).

Çin'den ithalatta BDO: kim kayıt olmalı?

Polonya'da ambalajlı ürün piyasaya süren her girişimci BDO'ya kayıtlı olmalıdır. BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami), Polonya'nın ürün, ambalaj ve atık veri tabanıdır. Ambalajlı ürünlerin ticari amaçla ithalatı da piyasaya sürme sayılır; bu yüzden ithalatçı, faaliyete başlamadan önce kayıt yaptırmalıdır.

Kayıt yükümlülüğü Polonya Atık Kanunu'nun (ustawa o odpadach) 50. maddesinin 1. fıkrası 6. bendi f alt bendinden ve 2. fıkrasından doğar. İthalatın piyasaya sürme sayılması Ambalaj Kanunu'nun (ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) 8. maddesinin 24. bendindedir. Kayıttan dört yükümlülük doğar:

• BDO numarasını bu faaliyetle ilgili belgelere, örneğin faturalara ve fişlere yazarsınız (Atık Kanunu md. 63, bdo.mos.gov.pl);
• kayıt ve yıllık ücret ödersiniz: mikro işletmeler için 200 zł, diğer firmalar için 800 zł (bdo.mos.gov.pl);
• yıllık raporu, önceki yıl için 15 Mart'a kadar voyvodalık mareşaline (marszałek województwa) verirsiniz (Atık Kanunu md. 76/1);
• ambalaj atığının geri dönüşümünü kendiniz ya da bir ambalaj geri kazanım kuruluşu (organizacja odzysku opakowań) üzerinden sağlarsınız; hedefler tutmazsa ürün ücreti (opłata produktowa) ödersiniz (Ambalaj Kanunu md. 17 ve 34).

Kayıtsız faaliyetin cezası 1.000 ile 1.000.000 zł arasındadır (Atık Kanunu md. 194/3, BDO kayıt kuralları). Kayıtsız bir firmanın piyasaya sürdüğü ürünlerin dağıtımı yasaktır (Ambalaj Kanunu md. 41). Eylül 2026'dan itibaren BDO'ya, PPWR'nin 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yabancı üreticilerin yetkili temsilcileri de kaydediliyor (BDO duyurusu).

GPSR: Çin'den gelen ürünün sorumlu kişisi kimdir?

GPSR, yani genel ürün güvenliğine ilişkin (AB) 2023/988 sayılı Tüzük, 13 Aralık 2024'ten beri tüketici ürünlerine uygulanıyor. Bir ürün, ancak AB'de yerleşik bir ekonomik operatör ondan sorumluysa piyasaya sürülebilir. Çin'den gelen malda bu kişi genellikle ithalatçı ya da üreticinin yetkili temsilcisidir.

Bu şartı GPSR'nin 16. maddesi koyar. Rolü kimin üstlenebileceğini (AB) 2019/1020 sayılı Tüzük'ün 4. maddesinin 2. fıkrası belirler: AB'deki üretici, ithalatçı, yetkili temsilci ya da sipariş karşılama hizmeti sağlayıcısı. Yetkili temsilcinin üreticiden yazılı yetkisi olmalıdır.

GPSR'nin 11. maddesine göre ithalatçının dört görevi vardır:

• adını ya da markasını, posta ve elektronik adresini ürüne, mümkün değilse ambalaja ya da eşlik eden belgeye yazar (fık. 3);
• tüketicinin anlayacağı dilde kullanım talimatı ve güvenlik bilgisi ekler (fık. 4);
• teknik dosyanın kopyasını 10 yıl saklar (fık. 6);
• tehlikeli ürünü, AB'nin bildirim portalı Safety Business Gateway üzerinden makamlara bildirir (fık. 8).

Çevrim içi ilan; üreticiyi, üretici AB dışındaysa sorumlu kişiyi, ürünü fotoğrafıyla tanımlayan bilgileri ve uyarıları göstermelidir (GPSR md. 19).

İthalatta CE uygunluk beyanını kim imzalar?

AB uygunluk beyanını üretici hazırlar ve imzalar; CE işaretini ise üretici ya da yetkili temsilcisi iliştirir. İthalatçı, Çinli fabrika adına kendisi bir beyan düzenlemez. Üreticinin uygunluk değerlendirmesini yaptığını, üründe CE işaretinin ve belgelerin bulunduğunu kontrol eder, ardından beyanın bir kopyasını saklar.

CE işareti, üreticinin ürünün AB şartlarına uygunluğunun sorumluluğunu üstlendiğini gösterir. İşaret yalnızca belirli bir AB düzenlemesinin öngördüğü ürünlere konur (765/2008 sayılı Tüzük md. 30). Üreticinin ve ithalatçının yükümlülükleri 768/2008/AT sayılı Kararın R2 ve R4 maddelerindedir.

İthalatçı ürüne kendi adını ve adresini yazar, beyanın kopyasını ilgili mevzuatın öngördüğü süre boyunca saklar. Alçak gerilim elektrikli ekipmanında bu süre 10 yıldır (2014/35/AB sayılı Direktif md. 8/8). Ürünü kendi markanızla satıyorsanız üretici sizsiniz ve beyanı da siz imzalarsınız.

CBAM: 50 tonluk eşik kimi ilgilendirir?

CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism – sınırda karbon düzenleme mekanizması), çelik, alüminyum, çimento ve gübre gibi malların ithalatını kapsar. Bu malların toplam net ağırlığı bir takvim yılında 50 tonu aşmıyorsa ithalatçı muaftır. Eşiği aşmadan önce ise yetkili CBAM beyancısı statüsü alması gerekir.

Eşiği, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ü değiştiren (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük getirdi (md. 2a, Ek VII). Yıl içindeki tüm CN kodlarının toplamı sayılır ve muafiyet gümrük beyannamesinde beyan edilir. 50 ton aşılınca yükümlülükler o yılın tüm ithalatını kapsar (md. 2a/2).

Eşik hidrojen ve elektrik için geçerli değildir (md. 2a/4). İlk CBAM beyanı, 2026 yılı için 30 Eylül 2027'ye kadar verilir; CBAM sertifikalarının satışı 1 Şubat 2027'de başlar.

Ek I bitmiş ürünleri de kapsar: örneğin çelik vida ve somunlar (CN 7318), diğer çelik eşyalar (7326) ve alüminyum eşyalar (7616). Mobilyalar (94. fasıl), örneğin orta sehpalar, bu listede yer almaz.

Allegro ve Amazon, Çin'den gelen ürünleri satanlardan ne ister?

Allegro, 13 Aralık 2024'ten beri ilanlarda üreticinin adını ve adreslerini, üretici AB dışındaysa sorumlu kişinin bilgilerini ve güvenlik bilgilerini ister. BDO numaranızı hesabınıza ekleyebilirsiniz; Allegro'ya göre numaranın olmaması bugün satışı engellemiyor. Aynı GPSR bilgileri yasal olarak Amazon dahil her platformdaki ilanda bulunmak zorundadır.

Allegro GPSR şartlarını yardım merkezinde anlatır. Genişletilmiş üretici sorumluluğu makalesinde ise Polonya için genişletilmiş üretici sorumluluğu (Lehçe ROP) numarasının BDO numarası olduğunu belirtir. Numara yasal olarak zorunludur, ancak Allegro'nun onu kontrol etme yükümlülüğü yoktur.

Almanya'ya satışta durum farklıdır: LUCID sicil numarası olmadan Almanya'daki alıcılar sipariş veremez. Allegro, AB ülkeleri sicillerini PPWR'ye uyarladığında ROP numaralarını kontrol edeceğini duyuruyor. Amazon'da da aynı kurallar geçerlidir: GPSR md. 19 ve PPWR md. 45/4.

Sevkiyattan önce neyi kontrol ediyoruz?

Mal Çin'den çıkmadan önce bu kurallardan hangilerinin ürününüzü ilgilendirdiğini kontrol ederiz: CN kodu ve CBAM, CE şartları, GPSR etiketlemesi ve ambalaj. Polonya'daki gümrüklemeyi dışarıdaki bir müşavir değil, MEYİS grubunun kendi gümrük ekibi yapar: tarife sınıflandırması, beyanname, gümrük vergisi ve ithalat KDV'si.

Gümrüklemenin nasıl işlediğini Polonya'da gümrükleme sayfasında anlatıyoruz. Üretici arıyorsanız Çin'de satın alma temsilcisi sayfasından başlayın. Çin'den DDP teslimatta ithalatçının kim olacağını teklifte netleştiririz.

Mevzuat kontrol tarihi: Eylül 2026.