Cena, którą podaje chiński producent, to zwykle 55–70% tego, co ostatecznie zapłacisz. Reszta to fracht, cło, VAT, obsługa portowa i transport krajowy. Ten artykuł rozkłada pełny koszt docelowy importu z Chin na części i pokazuje, gdzie każda z nich powstaje.
Wzór na koszt docelowy
Koszt docelowy (landed cost) to suma ceny towaru, frachtu, ubezpieczenia, cła, VAT-u oraz opłat portowych i transportu krajowego — czyli wszystkiego, co ponosisz do momentu, w którym towar stoi w Twoim magazynie. W imporcie z Chin do Polski liczy się go w tej kolejności:
- Cena towaru na warunkach EXW lub FOB
- fracht morski do granicy UE
- ubezpieczenie
- = wartość celna
- cło (stawka zależna od kodu CN)
- = podstawa naliczenia VAT — plus transport do pierwszego miejsca przeznaczenia w Polsce
- VAT 23%
- THC, demurrage, agencja celna, transport krajowy
Kolejność nie jest kosmetyczna. Cło liczy się od wartości celnej, a VAT od wartości celnej powiększonej o cło — więc każde euro frachtu podnosi obie kwoty, nie jedną.
Wartość celna: co wchodzi, a co nie
Wartość celna to cena faktycznie zapłacona za towar powiększona o koszty transportu i ubezpieczenia poniesione do granicy UE. Transport z portu w Gdańsku do Twojego magazynu do wartości celnej nie wchodzi.
Przy dostawie na warunkach FOB Yantian wartość celna to cena towaru plus fracht morski plus ubezpieczenie. Przy CIF sprzedawca wliczył już fracht i ubezpieczenie w cenę, więc wartość celna to po prostu wartość z faktury.
Najczęstszy błąd na tym etapie to pominięcie kosztów, które fizycznie poniósł sprzedawca — opakowania eksportowego, prowizji sprzedaży i kosztów pośrednictwa, kosztów formy lub matrycy przy produkcji na zamówienie. Wszystkie one podlegają doliczeniu do wartości celnej (art. 71 unijnego kodeksu celnego); nie dolicza się natomiast prowizji zakupowej, czyli wynagrodzenia Twojego własnego agenta zakupowego i wszystkie potrafią wyjść przy kontroli po odprawie.
Cło: znajdź swój kod CN, zanim policzysz cokolwiek
Stawka celna zależy wyłącznie od kodu CN towaru, a nie od jego nazwy handlowej ani opisu na fakturze. Bez prawidłowego kodu żadna kalkulacja kosztu docelowego nie ma sensu, bo stawki w tej samej grupie towarowej potrafią różnić się od 0% do kilkunastu procent.
Kod sprawdzisz w dwóch miejscach:
- TARIC — unijna baza taryfowa, pokazuje stawkę, środki antydumpingowe i wymagane dokumenty.
- ISZTAR — polska przeglądarka taryfowa Ministerstwa Finansów, ta sama taryfa z krajowymi stawkami VAT.
Szybkie oszacowanie cła i VAT dla swojego towaru zrobisz w naszym kalkulatorze cła z Chin.
Przy towarach z Chin osobno sprawdź środki antydumpingowe. Potrafią dołożyć kilkadziesiąt procent do stawki podstawowej i są przypisane nie tylko do kodu CN, ale często do konkretnego producenta — dwie fabryki wysyłające identyczny towar mogą mieć różne stawki.
VAT: 23% od wartości celnej powiększonej o cło
Podstawą opodatkowania VAT przy imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło — tak stanowi art. 30b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Do podstawy dolicza się także koszty transportu do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju, mimo że do wartości celnej one nie wchodzą.
Ta różnica myli najczęściej. Ten sam koszt transportu krajowego jest wyłączony z jednej podstawy i wliczony do drugiej.
Standardowa stawka to 23%. Dla importera będącego czynnym podatnikiem VAT jest to podatek neutralny — odliczysz go — ale neutralny nie znaczy bezkosztowy: przy odprawie na zasadach ogólnych zamrażasz gotówkę do czasu zwrotu. Procedura uproszczona z art. 33a pozwala rozliczyć VAT importowy w deklaracji zamiast płacić go przy odprawie, co przy kontenerze o wartości 40 000 EUR oznacza różnicę rzędu 9 200 EUR w przepływach.
Koszty, o których nikt nie pamięta przy pierwszym imporcie
Poza cłem i VAT-em na fakturze końcowej pojawia się jeszcze kilka pozycji. Żadna nie jest duża osobno, razem potrafią dać 5–8% wartości kontenera:
- THC (Terminal Handling Charge) — obsługa kontenera w porcie, po stronie wyjścia i wejścia.
- Demurrage i detention — opłaty za przetrzymanie kontenera po upływie wolnych dni. To jedyna pozycja na tej liście, którą można sprowadzić do zera, i najczęstsza przyczyna nieplanowanych kosztów: liczy się od dnia wyładunku, a nie od dnia, w którym dowiedziałeś się o problemie z dokumentami.
- Agencja celna — przygotowanie i złożenie zgłoszenia.
- Transport krajowy — z terminalu do magazynu.
- Rozładunek — jeśli kontener przyjeżdża luzem, a nie na palety.
Przykład: kontener 40HQ z Yantian do Gdańska
Poniżej pełna kalkulacja dla kontenera mebli, na przykład stołów jadalnianych, o wartości fakturowej 30 000 EUR na warunkach FOB Yantian. Stawka celna 0% dotyczy mebli drewnianych z podpozycji CN 9403 60 i mebli metalowych z 9403 20 80.
Meble z innych materiałów, na przykład z kamienia (9403 89 00), mają według TARIC stawkę 5,6%. Stół z kamiennym blatem na metalowej ramie klasyfikuje się według materiału, który nadaje mu zasadniczy charakter, więc może mieć 0% albo 5,6%. Sprawdź własny kod, zanim przeniesiesz te liczby na swój towar.
| Pozycja | Kwota | Uwagi |
|---|---|---|
| Towar FOB Yantian | 30 000 EUR | z faktury producenta |
| Fracht morski | 2 400 EUR | zmienna sezonowo |
| Ubezpieczenie | 90 EUR | ok. 0,3% |
| Wartość celna | 32 490 EUR | podstawa naliczenia cła |
| Cło 0% (CN 9403 60) | 0 EUR | sprawdź w TARIC lub ISZTAR |
| Transport Gdańsk → magazyn | 700 EUR | poza wartością celną |
| Podstawa VAT | 33 190 EUR | wartość celna + cło + transport krajowy |
| VAT 23% | 7 633 EUR | odliczalny |
| THC + agencja celna | 420 EUR | |
| Koszt docelowy bez VAT | 33 610 EUR | 112% ceny fabrycznej |
Cena fabryczna to w tym przykładzie 89% kosztu docelowego bez VAT. Przy towarze objętym cłem 6,5% ten sam kontener kosztowałby o 2 112 EUR więcej i udział ceny fabrycznej spadłby do 84%.
Typowy czas rejsu na tej trasie to 30–38 dni od wyjścia z Yantian do rozładunku w Gdańsku i zależy od armatora, serwisu i sezonu. Do tego dochodzi produkcja i transport krajowy.
Co zmieniło się w 2026 roku
Zwolnienie z cła dla przesyłek o wartości do 150 EUR zostało zniesione 1 lipca 2026 roku, a nowy unijny kodeks celny wprowadził opłatę manipulacyjną 2 EUR za pozycję. Obie zmiany dotyczą sprzedaży na odległość do konsumentów. Rada Unii Europejskiej przyjęła rozporządzenie (UE) 2026/382 11 lutego 2026 roku — to obowiązujące prawo, nie projekt.
Zamiast zwolnienia towary sprzedawane konsumentom na odległość w przesyłkach do 150 EUR płacą tymczasowe cło 3 EUR za pozycję. Pozycja to towary o tej samej klasyfikacji taryfowej, opisie i pochodzeniu. Ryczałt obowiązuje do 1 lipca 2028 roku, potem takie przesyłki wejdą w zwykłe stawki taryfowe.
Unijną opłatę manipulacyjną ustanawia rozporządzenie (UE) 2026/2108 z 16 września 2026 roku, czyli nowy unijny kodeks celny. Nie jest to cło, lecz opłata za obsługę celną od każdej pozycji w sprzedaży na odległość. Komisja ustaliła ją na 2 EUR za pozycję, a Parlament Europejski zapowiada pobór najpóźniej od 1 listopada 2026 roku.
Szczegóły opisujemy w artykule o cle 3 EUR od paczki.
Dla importu kontenerowego żadna z tych zmian nie ma bezpośredniego znaczenia — dotyczą sprzedaży na odległość do konsumentów. Znaczenie mają pośrednio: model „wysyłam paczki bezpośrednio z Chin do klienta" stracił przewagę kosztową, na której się opierał, a to przesuwa rachunek w stronę importu hurtowego i magazynowania w Polsce.
Kiedy DDP wychodzi taniej niż FOB
DDP (Delivered Duty Paid) to warunki dostawy, w których sprzedawca ponosi wszystkie koszty i ryzyka do momentu dostarczenia towaru pod wskazany adres, łącznie z cłem i odprawą. FOB przenosi ryzyko na kupującego już w porcie załadunku.
DDP wychodzi taniej przy pierwszych dostawach i przy małych wolumenach, bo nie płacisz za własną krzywą uczenia się: błąd w kodzie CN, przekroczone wolne dni na terminalu albo brak dokumentu wymaganego przy odprawie kosztują więcej niż marża, którą dolicza dostawca DDP.
FOB wychodzi taniej, gdy masz powtarzalny wolumen, znasz swoje kody i masz agencję celną, z którą pracujesz regularnie. Wtedy kontrolujesz fracht i widzisz każdą pozycję kosztu osobno, zamiast dostawać jedną liczbę.
Granica przebiega zwykle przy trzecim–czwartym kontenerze tego samego towaru — nie przy konkretnej kwocie.
Jeśli sprowadzasz pierwszy raz, zobacz, jak wygląda import DDP z Chin: jedna cena za towar dostarczony pod drzwi, z cłem i odprawą.
Stan prawny sprawdzony: wrzesień 2026.
